Εκ Δελφικού Τοπίου : Κέντρο Ανάδειξης Ελαιοπαραγωγικού Πολιτισμού

ARTICLES

16ΜΑΙ 2020
# TITLE: Εκ Δελφικού Τοπίου : Κέντρο Ανάδειξης Ελαιοπαραγωγικού Πολιτισμού
# STUDENTS: Αβαρκιώτης Αλκιβιάδης, Πορταρινού Δανάη-Στυλιανή
# CONSULTANT: Τέλλιος Αναστάσιος
# DATE: 2019
# COURSE: Διπλωματική Εργασία
# SCHOOL / DEPARTMENT: Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Πολυτεχνική Σχολή, Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών

Η παρούσα διπλωματική εργασία αφορά την επανάχρηση του οικοπέδου των Μύλων Παπαλεξανδρή, στην Ιτέα Φωκίδος. Το νέο κτιριακό συγκρότημα βρίσκεται σε ένα οικόπεδο που ανά τα χρόνια έπαιξε σημαντικό ρόλο στην εμπορική ανάπτυξη του τόπου, διατηρώντας πάντα την επαφή του με την ελαιοπαραγωγή, και κατ’ επέκταση τον ελαιώνα της Άμφισσας. Το Δελφικό Τοπίο , μέρος του οποίου αποτελεί η εν λόγω περιοχή επέμβασης, εκτείνεται από τον αρχαιολογικό χώρο των Δελφών έως την κωμόπολη της Ιτέας και πέραν της πολιτιστικής του υπόστασης, επηρεάζει την καθημερινή ζωή των κατοίκων της περιοχής, καθώς η μισή και πλέον έκταση του καλύπτεται από τον ελαιώνα της Άμφισσας. Συνεπώς, η επιλογή της χρήσης του εν λόγω οικοπέδου ως Κέντρο Ανάδειξης Ελαιοπαραγωγικού Πολιτισμού αποτελεί μία προσπάθεια συνύπαρξης της της ελαιοπαραγωγής με δραστηριότητες ανοικτές τόσο προς τους κάτοικούς όσο και τους επισκέπτες της περιοχής.

Στόχος μας ήταν η νέα σύνθεση να αποτελέσει τοπόσημο της Ιτέας  και να ενσωματώσει  τις μνήμες των Μύλων, αλλά και της ευρύτερης περιοχής. Για τον λόγο αυτό, η προσέγγιση του σχεδιασμού μας βασίστηκε τόσο στο παρελθόν του τόπου, τη χρήση και τη μορφή  του παλαιού συγκροτήματος και του εναπομείναντος πέτρινου κτιρίου, όσο και στο μέλλον τους.

Στην πρόταση μας, η γεωμετρία του παλαιού συγκροτήματος μεταφράζεται εκ νέου, καθιστώντας τη βάση της οργάνωσης της κυκλοφορίας, εντός και εκτός του νέου κτιρίου, σαφή και ευέλικτη. Προτεραιότητα μας υπήρξε η λειτουργική αυτονομία των κοινόχρηστων χώρων, όπως η βιβλιοθήκη, οι χώροι εστίασης, οι χώροι πολλαπλών χρήσεων και το μικρό, πρότυπο ελαιουργείο. Οι χώροι αυτοί οργανώθηκαν στην ισόγεια στάθμη, περιμετρικά του χώρου υποδοχής, που τοποθετείται στο εναπομείναν πέτρινο κτίριο. Με αυτόν τον τρόπο επιτρέπεται η υποστήριξη εσωτερικών και υπαίθριων δραστηριοτήτων, καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας, ενώ ταυτόχρονα ενισχύεται ο ρόλος του διαμορφωμένου περιβάλλοντα χώρου. Ταυτόχρονα, η δημιουργία ενός μικρού ελαιώνα ποικιλιών, στο βορειοανατολικό τμήμα του οικοπέδου λειτουργεί επικουρικά ως τμήμα της μόνιμης έκθεσης. Αντίστοιχα, οι χώροι της μόνιμης και προσωρινής έκθεσης,  τοποθετούνται σε άμεση συσχέτιση με τον κεντρικό άξονα του χώρου υποδοχής και αναπτύσσονται αμφότερα αυτού. Στις ανώτερες στάθμες  η είσοδος της προσωρινής έκθεσης συναντά την έξοδο της μόνιμης και αντίστροφα, επιτρέποντας την κυκλική κίνηση των επισκεπτών.

Όσον αφορά το μορφολογικό κομμάτι της σύνθεσης, η επιλογή της διάτρησης των όψεων δύναται να φιλτράρει το φως της ημέρας και να εμπλουτίσει τον χώρο υποδοχής και τους χώρους έκθεσης, με διαφορετικές ποιότητες φωτός. Στραφήκαμε λοιπόν ξανά στον ελαιώνα, αναζητώντας αυτή την φορά τα γεωμετρικά χαρακτηριστικά του, με σκοπό την δημιουργία ενός μοτίβου-pattern που θα χρησιμοποιούσαμε για τη δημιουργία του νέου κελύφους. Μελετώντας αντίστοιχα παραδείγματα και απαθανατίζοντας το φως μέσα από τα ελαιόδεντρα, ξεκινήσαμε τους πειραματισμούς σε ρυζόχαρτα, αλλά και προπλάσματα.  Το νέο κέλυφος καθιστά δυνατό τον πλήρη έλεγχο του τεχνητού φωτισμού, όπως επιβάλλεται στην διαμόρφωση εκθεσιακών χώρων, ενώ παράλληλα προσδίδει μία σύγχρονη μορφή σε επίπεδο όψης. Συνεπώς, η συνολική αντιμετώπιση της μορφολογίας βασίστηκε τόσο στην βιωματική εμπειρία της περιπλάνησης στον ελαιώνα, όσο και στην σύζευξη της παλαιάς με τη νέα χρήση του συγκροτήματος.                        
               Δημιουργήθηκε λοιπόν, η παρούσα σύνθεση επιδιώκοντας να ενσωματώσουμε τον ελαιώνα, την ελιά και την παραγωγή , τόσο στην ογκοπλασία με τον συσχετισμό παλιού-νέου, όσο και στη χρήση που επιλέξαμε. Τα πολλαπλά γεωμετρικά επίπεδα που διατρέχουν την όψη, η υλικότητα του ξύλου και μετάλλου, και τελικά η ατμόσφαιρα που γεννά η διαδρομή εντός του κτιρίου μέσω των διαφορετικών ποιοτήτων του φωτός αποτελούν άμεσες αναφορές στο πνεύμα του τόπου.