PLN: Η ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΩΣ ΠΡΟΚΛΗΣΗ

ARTICLES

22ΦΕΒ 2020
# TITLE: PLN: Η ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΩΣ ΠΡΟΚΛΗΣΗ
# STUDENTS: Ελένη Ζωγραφίνη
# SUPERVISOR: Τ.Ανδριανόπουλος, Α.Μιλτιάδους
# DATE: 2019
# COURSE: Ερευνητική εργασία
# SCHOOL / DEPARTMENT: Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο - Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών

PLN: Η ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΩΣ ΠΡΟΚΛΗΣΗ- Το έργο του PierLuigiNervi μέσα από δέκα παραδείγματα

Η παρούσα ερευνητική εργασία πραγματεύεται το έργο του PierLuigiNervi, Ιταλού μηχανικού ευρέως γνωστού για τις κατασκευές μεγάλης κλίμακας από οπλισμένο σκυρόδεμα και το ferrocemento – μία δική του ευρεσιτεχνία. Στην περίπτωση του Nervi, ενδιαφέρον δεν παρουσιάζει μόνο ο τρόπος που σχεδιάζονταν οι φορείς των κατασκευών (φορείς στατικά και κατασκευαστικά αποδοτικοί όπου γινόταν η ελάχιστη χρήση του υλικού και το οποίο αξιοποιούνταν με το βέλτιστο τρόπο) αλλά κυρίως η εκφραστικότητα τους: Οι κατασκευές-είτε πρόκειται για τον φορέα μίας σκάλας, είτε για ένα σημαντικό υποστύλωμα-είναι χωρικές αποτυπώσεις της ροής των δυνάμεων που κρύβονται εντός τους. Το αμέσως επόμενο ενδιαφέρον στοιχείο, είναι ότι οι περισσότερες από αυτές τις μελέτες -όλες μεγάλης κλίμακας, αυστηρού χρονοδιαγράμματος, περιορισμένου εργατικού δυναμικού και σφικτού προϋπολογισμού-  υλοποιήθηκαν μία περίοδο που η Ιταλία βρισκόταν σε βαθιά πολιτική και οικονομική κρίση. Παρόλα αυτά, τα έργα δεν είναι αποτέλεσμα συμβιβασμού με τις αντιξοότητες της εποχής, αλλά πραγματικά επιτεύγματα μηχανικής. Τέλος, ο Nervi είχε μία ιδιαίτερη σχέση με την αρχιτεκτονική –αν και ο ίδιος είχε ολοκληρώσει σπουδές πολιτικού μηχανικού, θεωρούσε ότι μόνο ‘κάποιος με την παιδεία αρχιτέκτονα είναι πραγματικά ικανός να συλλάβει και να κτίσει μία κατασκευή’. Το έργο του εμφορείται από σημαντικές αρετές οι οποίες θα μπορούσαν να ωφελήσουν ιδιαίτερα τους σπουδαστές αρχιτεκτονικής.

Η δομή της εργασίας

Αρχικά, η ερευνητική εργασία ξεκινά κάνοντας μία συνοπτική αναφορά στην ιστορία του οπλισμένου σκυροδέματος στην Ευρώπη και την Ιταλία, καθώς και στο πλαίσιο μέσα στο οποίο δραστηριοποιήθηκε ο PierLuigiNervi.  Στη συνέχεια, με αφετηρία τα κείμενά του, διακρίνονται οι σχεδιαστικές αρχές που διέπουν το έργο του και οι ευρύτερες επιρροές του.

Στο δεύτερο κεφάλαιο παρουσιάζονται δέκα έργα του (α. StadioBerta/StadioFlaminio β.Palazzetto/PalazzodelloSport γ.Orvieto/OrtobelloHangarsδ.TobaccoFactoty/GattiWoolFactory ε.PalazzodiLavoro/BurgoPaperMill)  που χωρίζονται σε πέντε κατηγορίες (πλαίσια, θόλοι, παραβολικά τόξα & οροφές Lamella, πλάκες με νευρώσεις, μεικτές κατασκευές) και μελετώνται κάθε φορά ανά δύο. Παράλληλα, πριν την εξέταση των συγκεκριμένων έργων, προηγείται μία συνοπτική σύγκριση με κάποιο άλλο, διαφορετικού αρχιτέκτονα ή άλλης περιόδου -με το οποίο μοιράζονται ομοιότητες ως προς το υλικό κατασκευής ή/και τη λειτουργία, την κάτοψη, την τομή, την κατασκευαστική διαδικασία, ή οπτικές και αισθητικές αναλογίες.

Τέλος, μέσω τεσσάρων σύγχρονων παραδειγμάτων, δύο εκ των οποίων αφορούν τις προηγμένες ιδιότητες των υλικών (από τα ResearchPavilion του Πανεπιστημίου της Στουτγάρδης) και δύο τη σχέση δομικού σκελετού και  αρχιτεκτονικής έκφρασης (σε έργα των SANAA & BIG), εκτίθενται μερικές σκέψεις που άπτονται της  γένεσης και της επεξεργασίας των μορφών καθώς και της διάπλασης  του φέροντος οργανισμού.

Συνοψίζοντας

Η παρούσα ερευνητική εργασίαεξετάζει το έργο του PierLuigiNervi, διερευνώντας πώς αυτό απαντά σε πρακτικά πρόβλημα, δηλαδή τεχνικές, οικονομικές και κατασκευαστικές επιταγές. Διαμέσου αυτού, θίγει πώς  η σύλληψη του φέροντος οργανισμού και η υλικότητα -κάθε μία με τους δικούς της φυσικούς περιορισμούς- στο χέρι ενός δημιουργικού μηχανικού, μπορούν να εμπλουτίσουν τη συνθετική διαδικασία και να εξυψώσουν τη δημιουργία.

Βιβλιογραφία και αναφορές

Οι πληροφορίες για τα έργα του Nervi αντλήθηκαν κατά βάση από τις περιγραφές που κάνει ο ίδιος στα βιβλία του  Structures και AestheticsandTechnologyinBuilding, και κατά δεύτερο λόγο από το LaboratorioNervi -σεμινάριο που διοργάνωσε το Πολυτεχνείο του Μιλάνου τον Σεπτέμβριο του 2018- και από πρακτικά διεθνών συνεδρίων που εξετάζουν το έργο του Ιταλού μηχανικού. Στο παράρτημα του τεύχους περιλαμβάνεται αρχειακό υλικό από το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης και Αρχιτεκτονικής της Ρώμης (μεταξύ άλλων, μία πρόταση της ελληνικής κυβέρνησης προς το γραφείο του PierLuigiNervi/ μία πρόσκληση συμμετοχής στο ‘Συμπόσιο της Δήλου’ από τον Δοξιάδη/ και ένα τηλεγράφημα από τον Κιτσίκη) καθώς και μία συνέντευξη με την CristianaChorino- μέλος του Do.co.mo.moItaly και του PierLuigiNerviProjectAssociation- και επιλεγμένες μεταφράσεις από το βιβλίο του PierLuigiNervi, Structures.

 

ΥΠΕΡΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:

https://www.researchgate.net/publication/335661951_Pier_Luigi_Nervi_Architecture_as_a_challenge