Επεμβάσεις μικρής κλίμακας στον άγονο τόπο της νήσου Δία

ARTICLES

28ΦΕΒ 2024
# TITLE: Επεμβάσεις μικρής κλίμακας στον άγονο τόπο της νήσου Δία
# STUDENTS: Κωνσταντίνα Γκολέμη
# SUPERVISOR: Δημήτρης Τσακαλάκης
# DATE: 2022
# COURSE: Διπλωματική εργασία
# SCHOOL / DEPARTMENT: Πολυτεχνείο Κρήτης / Σχολή: Αρχιτεκτόνων Μηχανικών

Η Ντία είναι το δεύτερο μεγαλύτερο νησί, δορυφόρος της Κρήτης μετά από την Γαύδο. Είναι ένα άγονο και ακατοίκητο νησί, τουλάχιστον στην σύγχρονη ιστορία του, και πρόκειται για έναν ιδιαίτερης σημασίας βιότοπο χαρακτηρισμένο ως προστατευόμενη περιοχή ΝATURA και κηρυγμένο αρχαιολογικό χώρο.

Βρίσκεται 7νμ. βόρεια του Ηρακλείου, έχει έκταση περίπου 12χλμ. με το ψηλότερο σημείο της να είναι η κορυφή Βάρδια στα 266μ. Αποτελείται από 4 κόλπους, αυτούς του Αγ. Γεωργίου, της Κάπαρης, της Παναγιάς και της Αγριελιάς οι οποίοι λειτουργούν σαν ασφαλή αγκυροβόλια. Πρόκειται για ένα νησί αρκετά βραχώδες, με έντονο ανάγλυφο και ως επί το πλείστον χαμηλή βλάστηση (φρύγανα) με εξαίρεση κάποιες αγριελιές και χαρουπιές. Το νησί έχει έντονο αρχαιολογικό ενδιαφέρον και αυτό καταφαίνεται τόσο από το σύνολο των ξερολιθικών δομών που εντοπίζουμε στην επιφάνειά του, όσο και από τις υποθαλάσσιες αρχαιολογικές ανασύρσεις στους κόλπους του νησιού.

Αντιλαμβανόμενη την ιδιαίτερη σημασία και τον πλούτο του νησιού, οι προθέσεις μου αφορούν τρία σενάρια επίσκεψης και περιπλάνησης στο τοπίο. Κάθε σενάριο οδηγεί σε ένα σύνολο από μικρές επεμβάσεις που στέκονται με μεγάλο σεβασμό στο αυστηρό ανάγλυφο της νήσου.

Τα τρία αυτά σενάρια είναι :

● η επίσκεψη στο νησί για λόγους αρχαιολογικού ενδιαφέροντος

● για φυσιολατρικούς σκοπούς

● για αναψυχή

Κάθε επέμβαση είναι ικανή να εξυπηρετήσει το λειτουργικό πρόγραμμα κάθε σεναρίου, με σκοπό μια μονάδα να απαντάει σε πολλές ανάγκες, με αυστηρή συνέπεια στις ποιότητες των υλικών και των υφών που χρησιμοποιώ στο σύνολο των επεμβάσεων. Ξερολιθιές, στοιχεία νερού, ξύλινες δομές και συλλογικοί χώροι με ελάχιστη παρέμβαση στο τοπίο είναι μερικές απο αυτές.

Οι  επεμβάσεις συνδέονται μέσω του άτυπα χαραγμένου μονοπατιού που διατρέχει το νησί, το οποίο ενισχύω με σήμανση και οδεύεσεις.

Στον κόλπο του Αγ. Γεωργίου προτείνω την δημιουργία ενός μικρού εισαγωγικού χώρου για το νησί, ενός χώρου εποπτείας που θα λειτουργεί ως info point, στη θέση του αρχαίου λιμανιού. Παράλληλα, στον ίδιο κόλπο, στη θέση της εγκαταλελειμμένης ταβέρνας, την οποία καθαιρώ με αντίστοιχη επαναφορά του τοπίου, δημιουργώ ένα μικρό αναψυκτήριο. Μια γραμμική δεξαμενή διαχωρίζει τους κύριους και δευτερεύοντες χώρους, οι οποίοι αναπτύσσονται σε μια ξερολιθική πλάτη. Στο μυχό του ίδιου κόλπου τοποθετώ στην θέση των καταφυγίων του Δασαρχείου, ένα σύστημα ξενώνων επί του μονοπατιού. Χρησιμοποιώντας την ξερολιθιά ως οπτικό όριο, αναπτύσσω δύο χώρους διαμονής που μοιράζονται έναν κοινό υπαίθριο χώρο με τις βασικές λειτουργίες τους, προστατευμένο από τα καιρικά φαινόμενα μέσω συρόμενων στοιχείων.

Συνεχίζοντας το μονοπάτι προς την κορυφή Βάρδια, και περνώντας παράλληλα απο τις αρχαίες ξερολιθικές δομές που διατηρεί το νησί, προτείνω την τοποθέτηση ενός παρατηρητηρίου αμφιθεατρικού σχήματος και μιας εξέδρας με θέα το Νότο και τα βουνά του νομού Ηρακλείου και Λασιθιού ( Ιδαίο Άντρον, Στρούμπουλας, Ταλαία Όρη, Ψηλορείτης). Στην απόληξη του φαραγγιού της Παναγιάς, του οποίου προτείνω την ενεργοποίηση με σήμανση, τοποθετώ ένα καταδυτικό ορμητήριο και μια προβλήτα σε συνέχεια της πορείας του φαραγγιού ενισχύοντας την σχέση στεριάς-θάλασσας. Κινούμενα ξύλινα στοιχεία διαμορφώνουν τρείς χώρους λειτουργιών, αυτούς της εκμάθησης, του ιατρείου και της φύλαξης του καταδυτικού εξοπλισμού ενώ στην δυτική πλευρά τοποθετώ τις δευτερεύουσες λειτουργίες, αποδυτήριο και wc.