Λεωφόροι της Μοντέρνας Εποχής: Παρίσι, Βερολίνο

ARTICLES

21ΔΕΚ 2018
# TITLE: Λεωφόροι της Μοντέρνας Εποχής: Παρίσι, Βερολίνο
# STUDENTS: Βασίλης Κατσαντώνης, Γιάννης Μπούσιος
# SUPERVISOR: Παναγιώτης Τουρνικιώτης
# DATE: Σεπτέμβρης 2018
# COURSE: Διάλεξη
# SCHOOL / DEPARTMENT: Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών

Το Παρίσι των μέσων του 19ου αιώνα έχει κορεστεί. Η αύξηση του πληθυσμού με την ταυτόχρονη επέκταση των βιομηχανικών δραστηριοτήτων έχει καταστήσει τον παλιό αστικό χώρο απαρχαιωμένο και ακατάλληλο για να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις της νέας πραγματικότητας. Μια διαδικασία ολικής αναδιαμόρφωσης που πρόκειται να μεταβάλλει ολόκληρη την πόλη, εγγυάται τη δημιουργία ενός νέου τόπου, απαλλαγμένου από τα προβλήματα μιας χωρίς προηγούμενο αστικοποίησης.
Συνεχίζοντας, 100 περίπου χρόνια αργότερα, ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος έχει λήξει και το ισοπεδωμένο Βερολίνο δε συνιστά πλέον πόλη. Με την πλειονότητα των αστικών δομών κατεστραμμένη, ο τόπος αντιμετωπίζει άμεσα προβλήματα. Μετά από την κάλυψη των πρωταρχικών αναγκών, καθίσταται επιτακτική η εφεύρεση μιας καινούργιας πραγματικότητας για τον αστικό χώρο. Στο Ανατολικό Βερολίνο, το κενό αυτό απαντάται μέσα από επεμβάσεις που καθορίζουν την καινούργια εικόνα της πόλης, σβήνοντας συστηματικά τα ίχνη του πολέμου. (εικόνα 1)

Οι λεωφόροι της μοντέρνας εποχής συνιστούν τους νέους τόπους προς κατοίκηση όπως διαμορφώνονται μέσα από αυτές τις παρεμβάσεις. Εκεί εφαρμόζονται μοντέλα ιδανικών πόλεων για την οργάνωση του αστικού χώρου, προσαρμοσμένων στα εκάστοτε πολιτικά, οικονομικά και κοινωνικά δεδομένα.

Στην πρώτη περίπτωση ο νέος ιδανικός τόπος προκύπτει μέσα από ένα μνημειακό περιβάλλον απόλυτης γεωμετρίας που σχηματίζεται με τον ευθύγραμμο άξονα κίνησης, τις συνεχόμενες προσόψεις και το μνημείο στην άκρη της οδού. Εάν η rue de Rivoli αποτελεί έναν πειραματισμό για αυτό το μοντέλο, τότε η rue de l’Opéra συνιστά την πρότυπη εφαρμογή του. Η δυνατότητα για επαναληψιμότητα αυτού του τύπου σε ολόκληρη την έκταση της πόλης, προσφέρει ένα νέο εργαλείο για τη διαμόρφωση ενός βελτιωμένου αστικού περιβάλλοντος. (εικόνα 2)

Στη δεύτερη περίπτωση, ο ιδανικός τόπος εφαρμόζεται μέσα από συμβολικές μορφές, με σκοπό την ανάκτηση μιας προσωρινά εξαφανισμένης ιστορικής ταυτότητας, στην καινούργια σοσιαλιστική κοινωνία. Η Stalinallee, με δύο πύργους σε κάθε της άκρο και επαναλαμβανόμενες πολυτελείς και πολυλειτουργικές μονάδες κατά μήκος της, συνιστά ένα μεγαλειώδη αστικό χώρο που οδηγεί στο κέντρο της πόλης. Εκεί στήνεται ένας καινούργιος – παλαιός χώρος – στην Unter den Linden, ενώ συστηματικά απομακρύνεται κάθε ίχνος του πολέμου. Διαδοχικά κτίρια – μνημεία συνδυάζονται με τις δομές του νέου σοσιαλιστικού καθεστώτος, στην προσπάθεια επιβολής μιας διαφορετικής εικόνας.   (εικόνα 3)

Ωστόσο, η πραγματικότητα πίσω από τις τέλειες πολυκατοικίες του Παρισιού δεν είναι τόσο τέλεια, οι πολυτελείς προσόψεις στα Παλάτια του Λαού της Stalinallee κρύβουν διαμερίσματα που είναι κάθε άλλο παρά πολυτελή, ενώ τα ιστορικά κτίρια της Unter den Linden τελικά δεν είναι καθόλου ιστορικά. Ο καινούργιος χώρος ορίζει ξεκάθαρα τα κομμάτια της πόλης που θα είναι φανερά και εκείνα που απαιτείται να παραμείνουν κρυμμένα. Άλλωστε ο ιδανικός τόπος που υπόσχονται αυτές οι επεμβάσεις πηγάζει πρώτα από την εικόνα της πόλης. Αυτόκάνουνοιλεωφόροιτηςμοντέρναςεποχής. (εικόνα 4)

Issuu Link