THE 5 MOST POPULAR projects of 2017

ARTICLES

28ΔΕΚ 2017
# TITLE: THE 5 MOST POPULAR projects of 2017

01. EDEN, landscape fictions based on true stories

Χατζηιωακειμίδης Δημήτρης, Λιβιεράτου Στέλλα

 

Το πρότζεκτ είναι μια πρόταση αρχετυπικής φύσεως, ένα παράδειγμα που τοποθετείται στην περιοχή του Παλαιού Φαλήρου, αλλά θα μπορούσε να αφορά οποιοδήποτε σημείο της Αθηναϊκής Ριβιέρας. Βασικός σκοπός της πρότασής μας είναι η απομυθοποίηση της υφιστάμενης κατάστασης του παραλιακού τοπίου, αναλύοντας τα στοιχεία από τα οποία αποτελείται και αναδιοργανώνοντας τα με έναν τρόπο που υποθέτει την ακραία τους κατάληξη. Σε αντίθεση με την διάχυτη μορφή της πραγματικότητας, επιχειρούμε εδώ να την παρουσιάσουμε ως ολότητα, σαν άλλο ηπειρωτικό νησί, όπου μέσω της πλαισιωτικής ισχύος των ορίων του, επιτυγχάνεται η εικονοποίηση ενός συνολικού κοιτάγματος. Επιλέγουμε λοιπόν ως χωρικό πλαίσιο τα τείχη -την αρχιτεκτονική ενσάρκωση του ορίου- στοχεύοντας στον διαχωρισμό και την σχέση ανάμεσα στο `έξω` και το `μέσα`. Πιο συγκεκριμένα το τείχος λειτουργεί ως μέσο αντιπαράθεσης και πιθανής σύγκρουσης μεταξύ δύο στοιχείων (φυσικό-τεχνητό, δημόσιο-ιδιωτικό), τα οποία παρουσιάζονται στην ακραία τους μορφή, καταδεικνύοντας έτσι την διαφορετική σημασία των λέξεων plage και παραλία και κατ` επέκταση τον μετασχηματισμό του φαντασιακού της παραλίας. Εντός του πλαισίου βρίσκεται το περιεχόμενο δηλαδή το πεδίο, ένα συνεχές χαλί κλιματολογικά ελεγχόμενης κατανάλωσης, το οποίο απαρτίζεται από επαναλαμβανόμενες υποδομές οι οποίες καθιστούν την παραλία ως εσωτερικό χώρο. Εκεί γίνεται η κατηγοριοποίηση και η οργάνωση τους πάνω στον κάναβο, σχηματίζοντας ένα είδος τουριστικού Bürolandschaft. Στο σημείο αυτό, γίνεται αντιληπτή μια άμεση σχέση της παραλίας με την έννοια του Hortusconclusus. Περιέχον (τείχη) και περιεχόμενο (πεδίο) συνιστούν έναν περίκλειστο κήπο, όμως σ` αυτήν την περίπτωση η ιερότητα του έχει παραβιαστεί από την αστικοποίηση, η οποία σαν καρκίνος που επεκτείνεται στο επόμενο στάδιο, διεισδύει από την πόλη στην παραλία.

Συμπερασματικά, η ΕΔΕΜ δεν αντιπροσωπεύει μια εναλλακτική λύση για τη σημερινή πραγματικότητα αλλά αντιπροσωπεύει την ίδια την σημερινή πραγματικότητα. Βασιζόμενοι στην μέθοδο των Archizoom, την οποία ο P.V. Aureli σχολιάζει ως τον συνδυασμό, της ιδέας ότι η θεωρεία αποτελεί το βασικό ρόλο ενός αρχιτεκτονικού πρότζεκτ (Α. Rossi), και της ιδέας της εναντίωσης στην κυρίαρχη ιδεολογία κάνοντας τα πράγματα φανερά (M. Tronti), προσπαθήσαμε να συλλάβουμε την διπλωματική εργασία μας όχι ως την επίλυση ενός προβλήματος αλλά την επινόηση του. Έτσι μέσα από αυτήν την υπερ-ρεαλιστική μέθοδο, αποσκοπούμε σε μια κυνική θεωρεία της σύγχρονης παραλίας, η οποία αποδομεί την υφιστάμενη κατάσταση της.

http://www.archstudies.gr/cgi-bin/pages/index.pl?arlang=English&argenkat=ARTICLES&type=article&arcode=170929183805

 

02. ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΛΑΜΔΑ

Γιαννακίδης Κ., Ελβίρα Κ.

 

Η μελέτη για την κατοικία Λάμδα εντάσσεται στα πλάισια του μαθήματος Αρχιτεκτονικός Σχεδιασμός ΙΙΙ του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου. Αναφέρεται στην περιοχή των Πετραλώνων, στους πρόποδες του λόφου του Φιλοπάππου και νοτιοδυτικά της Ακρόπολης. Πιο συγκεκριμένα, βρίσκεται στη συμβολή των οδών Αγνάντων και Πραμάντων, σε άμεση γειτνίαση με την πλατεία Φιλοπάππου.

Μέσα από την ανάγνωση της περιοχής παρατηρήσαμε την ύπαρξη έντονης φύτευσης, την ποικιλομορφία αρχιτεκτονικής γλώσσας και την εγγύτητα του σημείου με το κέντρο και τους αρχαιολογικούς του χώρους. Μέσα από αυτά τα στοιχεία διαμορφώθηκαν τέσσερις παράγοντες, τους οποίους και λάβαμε υπόψη καθ` όλη τη διάρκεια εξέλιξης της μελέτης. Η διατήρηση του αστικού μετώπου, η ανάπτυξη του κτιρίου γύρω από μία κεντρική αυλή, ο εσωστρεφής σχεδιασμός της κατοικίας και η κίνηση σε αυτήν αξονικά μέσω μίας κεντρικής άρθρωσης, συνέβαλαν στην τελική διαμόρφωση της πρότασης μας.

Πιο συγκεκριμένα, η επιδίωξη να διατηρηθεί εμφανώς η συνέχεια του αστικού μετώπου σε συνδυασμό με το τραπεζιόσχημο σχήμα του οικοπέδου, οδήγησε κατοψικα τους κτιριακούς όγκους σε σχήμα «Λ. Το αποτέλεσμα διαπνέεται από δωρικότητα και αυστηρότητα, σε συνέπεια προς αυτόν των αρχαιολογικών μνημείων που βρίσκονται πλησίον της περιοχής.

Επιπλέον, ο έντονος προβληματισμός γύρω από τα ζητήματα του πρασίνου και της γειτνίασης στα σύγχρονα αστικά κέντρα συνέβαλλε καταλυτικά στην υιοθέτηση ενός σεναρίου ιδεατού, έως και εξπρεσιονιστικού. Η εσωτερική αυλή γύρω από την οποία αναπτύσσεται το κτίριο, δεν αποτελεί παρά τη συνέχεια αυτής του γειτονικού οικοπέδου, ενώ καμία οριοθέτηση ή χώρισμα δεν έχει τοποθετηθεί μεταξύ τους. Με τον τρόπο στηλιτεύεται κοινωνικό φαινόμενο της αποξένωσης των αστικών πληθυσμών και γίνεται μια προσπάθεια για την αναβάθμιση του παράγοντα του πρασίνου στη σημασία του σχεδιασμού γενικότερα. Επιπροσθέτως, επιδιώκεται η νοητή σύνδεση της εσωτερικής αυλής και των δημόσιων χώρων φύτευσης που περιβάλλουν το κτίσμα. Αυτό επιτυγχάνεται μέσα από έναν υπερυψωμένο κήπο, ο οποίος αποτελεί τον κύριο χώρο εκτόνωσης για τον όροφο της κατοικίας στον οποίο αναπτύσονται οι χώροι ύπνου.

Ο εσωστρεφής σχεδιασμός της επιλέχθηκε σε συνάφεια με το μοντέλο της πυρηνικής οικογένειας η οποία και διαμένει εκεί. Η κατοικία Λάμδα αναπτύσσεται ομοίως με τον τρόπο που τα μέλη μιας οικογένειας διαπνέονται από μία εσωστρεφή διάθεση σε σχέση με τον δημόσιο χώρο, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν βρίσκεται σε συνδιαλλαγή και αλληλεπίδραση με αυτόν. Στοιχεία όπως η εκτόνωση του εργαστηρίου στην οδό Αγνάντων, η διαπερατότητα του χώρου διημέρευσης στο ισόγειο, ο υπερυψωμένος κήπος στον όροφο, καθώς και τα διαδοχικά ανοίγματα που έχουν γίνει σε αυτόν στη μεριά της οδού Πραμάντων, ενισχύουν τη συσχέτιση με το δημόσιο χώρο.

Στον αντίποδα, η εκτόνωση όλων των χώρων της κατοικίας στην αυλή,η τοποθέτηση του κτιρίου στα όρια του οικοπέδου ,η προστασία του χώρου διημερεύσεως από ένα ογκώδες τοιχίο-ζαρντινιέρα και η οριοθέτηση της υπερυψωμένης αυλής από ένα δεύτερο τοιχίο, αποκρυσταλλώνουν τον εσωστρεφή χαρακτήρα της κατοικίας Λάμδα. Τέλος, οι εσωτερικές κινήσεις διαμορφώνονται επίσης με αυστηρότητα, αξονικά και με κεντρικό σημείο επαφής με το δημόσιο χώρο, μέσω της άρθρωσης στη συμβολή των οδών και πρόσωπο στην πλατεία Φιλοπάππου.

http://www.archstudies.gr/cgi-bin/pages/index.pl?arlang=English&argenkat=ARTICLES&type=article&arcode=170929145541

 

03.Στο όριο- Μουσείο σύγχρονης ιστορίας του Ισθμού της Κορίνθου

Χατζάτογλου Α., Καρύδης Ε.

Ο Ισθμός της Κορίνθου αποτελεί ορόσημο στον ελληνικό χώρο ήδη από την αρχαιότητα. Η διάνοιξή του απασχόλησε τους μηχανικούς από την κλασική περιόδο μέχρι και το τέλος του 19ου αιώνα. Οι όποιες προσπάθειες για τη διάνοιξη του Ισθμού κατά την αρχαιότητα ήταν ατελέσφορες λόγο έλλειψης τεχνογνωσίας. Τελικά τον 19ο αιώνα επιτυχγάνεται η θαλάσσια ένωση των δύο κόλπων με ένα εκπληκτικό για την εποχή εγχείρημα, στο οποίο συνέβαλαν μηχανικοί παγκοσμίου φήμης. Η ένωση του Κορινθιακού και του Σαρωνικού κόλπου με τη Δίωλκο άλλαξε τα δεδομένα για τη ναυτιλία αντικαθιστώντας τον απόπλου ολόκληρης της Πελοποννήσου. Το αποτέλεσμα είναι η διάνοιξη του Ισθμού να αποτελεί ορόσημο για την περιοχή, παράκαμψη για τα εμπορικά πλοία και τουριστικό πόλο έλξης για τους περαστικούς.
Πλέον η χερσαία ένωση της Στερεάς Ελλάδας και της Πελοπονήσου γίνεται με δύο κεντρικές αρτηρίες, με σιδηροδρομικές γραμμές και πεζογέφυρα, που γεφυρώνουν το χάσμα που δημιούργησε ο Ισθμός. Επιπλέον στις δύο άκρες του Ισθμού υπάρχουν αναδυώμενες γέφυρες για οχήματα και πεζούς.
Στην περιοχή, λόγω της συνεχούς διέλευσης οχημάτων υπάρχουν αρκετά κτίρια που εξυπηρετούν τους σταθμευμένους οδηγούς, ενώ λειτουργεί και στάση ΚΤΕΛ δίπλα στην παλαιά εθνική με αρκετά συχνούς ρυθμούς διέλευσης λεωφορείων. Οι στάσεις έχουν και τουριστικό χαρακτήρα πουλώντας ενθύμια του Ισθμού και της αρχαίας Διώλκου. Η πολιτισμική αξία της περιοχής και το ορόσημο του Ισθμού έδωσαν ώθηση για τουριστική ανάπτυξη στην περιοχή. Η απόσταση όμως της περιοχής από τα αστικά κέντρα δε βοήθησε τις όποιες απόπειρες με αποτέλεσμα αρκετά κτίρια ξενοδοχειακού και εμπορικού χαρακτήρα να εγκαταλειφθούν ή ακόμα και να μείνουν ημιτελή.
Παράλληλα, η ταχεία διέλευση από τις εθνικές και τις σιδηροδρομικές γραμμές δεν επιτρέπει τη θέαση του Ισθμού παρά για λίγα δευτερόλεπτα μέσα από το όχημα. Η πεζογέφυρα απέχει αρκετά από τους χώρους στάθμευσης και έτσι η όποια δυνατότητα παρατήρησής του γίνεται από τη γέφυρα της παλαιάς εθνικής, κάτω από την οποία γίνονται και δραστηριότητες με
extreme sports. Ο διαμήκης περίπατος του Ισθμού κατά μήκος των παριών του γίνεται τμηματικά και με χωματόδρομους.

Επιπλεόν τα σωζώμενα τμήματα της αρχαίας Διώλκου έχουν αφεθεί απροστάτευτα χωρίς να αναδεικνύονται με κάποιον τρόπο για τους επισκέπτες, ενώ το μουσείο που έχει δημιουργηθεί για το μνημείο απέχει από αυτό υποβαθμίζοντάς το ακόμα περισσότερο. Η ανάγκη λοιπόν για την τουριστική ανάδειξη της περιοχής, οι απαιτήσεις για τη στέγαση του πολιτισμικού υλικού που αφορά τα ορόσημα μνημεία του Ισθμού και της Διώλκου, η ανάγκη για στέγαση των σταθμευμένων επιβατών των λεωφορείων και των περαστικών οχημάτων και η απουσιά πολιτισμικών κέντρων στις περιοχές της Ποσειδωνίας και των Ισθμίων οδήγησε στην εκπόνηση της μελέτης με τίτλο «Στο όριο- Μουσείο σύγχρονης ιστορίας του Ισθμού της Κορίνθου» για την ικανοποίηση όλων αυτών των προϋποθέσεων.
Εμπνεόμενοι από τις τοπογραφικές ιδιαιτερότητες της περιοχής και τις ανθρώπινες παρεμβάσεις που εξυπηρετούν τη ναυτική και χερσαία μετακίνηση, οι φοιτητές κατέληξαν σε ένα κτίριο πολιτισμικού χαρακτήρα, μεταβαλλόμενο ανάλογα με το χαρακτήρα των λειτουργιών που παροδικά στεγάζει, αλλάζει το σχήμα του για να ανταποκριθεί στις καιρικές συνθήκες και στις ανάγκες των χρηστών του και τελικά είναι ζωντανό καθόλη τη διάρκεια του χρόνου.

 

http://www.archstudies.gr/cgi-bin/pages/index.pl?arlang=Greek&argenkat=ARTICLES&type=article&arcode=171002151442

 

04.Έξαλα σε ένα αστικό αρχιπέλαγος

Βλαχούλης Κ. Μακρίδης Α. Παππας Σ.

Αν παρομοιάσουμε το εσωτερικό της πόλης με τον βυθό, και την ροή της καθημερινότητας με την θάλασσα, που σε παρασέρνει σαν ρεύμα στους ρυθμούς της και συνεχώς μετακινείσαι όπου σε πάει, τότε τα δώματα είναι τα έξαλα του αστικού αρχιπελάγους, που ξεπροβάλλουν πάνω από την επιφάνεια της πόλης και έτσι μπορείς να πιαστείς από αυτά και να αποδράσεις για λίγο.

Η έννοια των έξαλων εκφράζεται με την επιλεκτική ενεργοποίηση κάποιων ταρατσών εντός του πυκνοδομημένου ιστού, μέσω του πλήθους των τυπολογιών που προτείνονται ως εναρκτήριο λάκτισμα για την κατοίκηση αυτού του νέου εδάφους, κατα μία έννοια, του γνωστού και πολυπόθητου αέρα που ορίζει η κορυφογραμμή, και κατ` επέκταση του αττικού λεκανοπεδίου. Οι τυπολογίες τοποθετούνται σε δώματα που πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις, ακολουθώντας μια συγκεκριμένη στρατηγική, και εν τέλη χαρακτηρίζονται ως έξαλα.

Αυτές καθ` αυτές ταξινομούνται βάσει προγράμματος στις κατηγορίες γεωμορφία, μεταφορά, δώμα-δώμα, θέαση, διαδραστικότητα, παραθερισμός και σχόλιο συνοδευόμενες από χαρακτηριστικά όπως επιφάνεια κάλυψης, βασικές διαστάσεις, κύρια υλικά, ενδεικτικός αριθμός ατόμων, αριθμός μερών, εποχικότητα και τέλος την ανάγκη τους για νερό και για ρεύμα. Μια τέτοια πρόθεση δεν χωρά σε στενά περιθώρια τοπικής εφαρμογής καθώς περιοχές αστικού ιστού όπως της Αθήνας εμφανίζουν παρόμοια χαρακτηριστικά και έτσι θα μπορούσαν να υποστηρίξουν ένα κοινό, μεταφερόμενο, πρότζεκτ.

Ως μοντέλο εφαρμογής της ιδέας επιλέγεται η περιοχή της Νεάπολης με τις απότομες κλίσεις από την μια και τις οπτικές φυγές προς την Ακρόπολη από την άλλη, σαν ένα κομμάτι γής που διαθέτει την αστική γεωλογία για την οποία μιλάμε. Τέλος, το πώς θα αφουγγραστεί η πόλη τα έξαλα δεν είναι εφικτό να προσδιοριστεί με ακρίβεια καθώς μιλάμε για μια τελείως άγνωστη δράση την οποία θα ακολουθήσει, μια εξίσου άγνωστη αντίδραση. Γενικότερα, η φύση του πρότζεκτ εστιάζει στην πρόθεση και την προσέγγιση του πάνω μέρους, και όχι τόσο στην μοναδιαία λύση του. Για το λόγο αυτό αφήνει ανοιχτές διόδους στην πλειοψηφεία των μερών του, σε κάθε πολίτη-περιπάτητη, υποστηρικτή-αντιφρονούντα, θεατή-ηδονοβλεψία.

http://www.archstudies.gr/cgi-bin/pages/index.pl?arlang=Greek&argenkat=ARTICLES&type=article&arcode=171002150150

 

05.Technomedical Territories | Smart bodies, smart spaces

Δήμητρα Δρίτσα

 

Με αφετηρία τον ευρύτερο θεματικό άξονα στον οποίο κινείται η παρούσα διπλωματική εργασία, δηλαδή το σχεδιασμό ενός περιπτέρου για την Expo 2025 στο Ρότερνταμ, η πρόταση επιχειρεί να επαναπροσδιορίσει την έννοια του νοσοκομειακού χώρου, ερευνώντας θεωρητικές και υλικές προεκτάσεις της προσέγγισης του αρχιτεκτονικού χώρου ως συνέχεια του ανθρώπινου σώματος, μέσω της ενσωμάτωσης διαδραστικών τεχνολογιών (αισθητήρων και μικροελεγκτών Arduino).

Η παρέμβαση τοποθετείται σε ένα από τα πλέον κεντρικά σημεία του Ρότερνταμ, δίπλα στο Kunsthal και στο νοσοκομείο ErasmusMC, το οποίο λειτουργεί ως μια αυτόνομη περίκλειστη μικροκοινότητα, και πέρα από τους ασθενείς και το ιατρικό προσωπικό απορροφά ένα μεγάλο κομμάτι της φοιτητικής κοινότητας του Ρότερνταμ, καθ` ότι τμήμα του συγκροτήματος λειτουργεί ως πανεπιστήμιο.

Ο στόχος της παρέμβασης είναι να λειτουργήσει μακροπρόθεσμα ως επέκταση του νοσοκομειακού συγκροτήματος, και να απορροφήσει κατά τη διάρκεια της Expo κάποιο κομμάτι των χρηστών του συγκροτήματος, δημιουργώντας μια σειρά από ενδιάμεσους χώρους οι οποίοι αποτελούν τόποι συνάντησης και συσχέτισης ασθενών, επισκεπτών και φοιτητών-επιστημόνων. Με αυτό τον τρόπο η παρέμβαση επιχειρεί να σχολιάσει και να ανατρέψει την επικρατούσα αντίληψη περί αντιμετώπισης του ασθενή ως μια μονάδα ιδεατά πλήρως αποκομμένη από την κοινωνία. Με αφορμή την αυξημένη κυκλοφορία τεχνολογιών όπως μικροηλεκτρονικές συσκευές (Arduino), έξυπνων υλικών και βιοαισθητήρων, η πρόταση εξετάζει το τι θα μπορούσε να σημαίνει η ενσωμάτωση αυτών των τεχνολογιών στο νοσοκομείο του μέλλοντος, στα οποία ο αρχιτεκτονικός χώρος θα μπορούσε να είναι μια σειρά από διαδραστικά περιβάλλοντα ικανά να αντιδρούν στα ερεθίσματα του σώματος και να προσαρμόζονται στις εκάστοτε απαιτήσεις του ασθενή. Σε αυτό το σενάριο το άτομο μετατρέπεται σε μετα-άνθρωπο, και η αντιμετώπιση του χωρικού σχεδιασμού δεν είναι πλέον ανθρωποκεντρική, μιας και ο χώρος αντιμετωπίζεται σαν ισάξιο μέλος ενός ευρύτερου assemblage: οι ενδιάμεσοι χώροι συσχετισμού των ασθενών με τους υπόλοιπους χρήστες μετατρέπονται σε τόπους επαύξησης και εξωτερίκευσης των λειτουργιών του ανθρώπινου σώματος, όπου στοιχεία τυπικά θεωρούμενα ως ιατρικής σημασίας όπως η καρδιακή λειτουργία ή η μέτρηση της αδρεναλίνης, μπορούν να μεταφραστούν σε κινήσεις του χώρου και να μετατραπούν σε χωρικές χορογραφίες και ηχοτόπια.

http://www.archstudies.gr/cgi-bin/pages/index.pl?arlang=Greek&argenkat=ARTICLES&type=article&arcode=170929193215