«Νικηφόρου Φωκά 19: Αναδυόμενα μικρο-τοπία στον αστικό ιστό»

ARTICLES

03ΔΕΚ 2017
# TITLE: «Νικηφόρου Φωκά 19: Αναδυόμενα μικρο-τοπία στον αστικό ιστό»
# STUDENTS: Καπαρού-Τσάφου Σταυρούλα, Τζαμπάζη Ιωάννα
# SUPERVISOR: Αλεξοπούλου Αλεξάνδρα
# DATE: 2017
# COURSE: Διπλωματική Εργασία
# SCHOOL / DEPARTMENT: Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών, Πολυτεχνική Σχολή Α.Π.Θ.

Το θέμα της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η δημιουργία μικρών δημόσιων χώρων για την ανάδειξη και ενίσχυση της έννοιας της γειτονιάς στον πυκνοδομημένο αστικό ιστό των μεγαλουπόλεων. Βασιζόμενες στην θεωρία του «Αστικού Βελονισμού», αποφασίσαμε να ασχοληθούμε με την περιοχή του κέντρου της Θεσσαλονίκης (από Ν.Σ.Σταθμό ως Δ.Ε.Θ.), όπου καταγράψαμε 24 (είκοσι τέσσερα) αστικά κενά ως πιθανά πεδία σχεδιασμού. Επιλέξαμε να ασχοληθούμε με μόνο ένα από αυτά, αυτό της οδού Νικηφόρου Φωκά 19, που περιβάλλεται από τους δρόμους Τσιμισκή, Γούναρη, Μητροπόλεως, Ν.Φωκά.


Πρόκειται για ένα σημείο με ιδιαίτερο ιστορικό παρελθόν, καθώς στην απόληξη του οικοπέδου έχουν εντοπιστεί ευρήματα του βυζαντινού ιπποδρόμου, ενώ μέχρι το 1919 περίπου το σημείο όπου σήμερα βρίσκεται το οικόπεδο αποτελούσε δρόμο, την αλλοτινή Βασιλέως Ηρακλείου. Σήμερα, το οικόπεδο είναι δημοτικό, περιφραγμένο και μη προσβάσιμο. Η στενή όψη και το μεγάλο του μήκος, μαζί με τη στενότητα λόγω των διπλανών πολυκατοικιών, του προσδίδουν ιδιαίτερο γεωμετρικό και χωρικό ύφος. Οι δύο βασικοί σχεδιαστικοί άξονες ήταν η ανάγκες των κατοίκων, που ερευνήθηκαν μέσω ερωτηματολογίων, καθώς και η επαναφορά του περάσματος προς την Νέα Παναγία και τον πεζόδρομο της Δ. Γούναρη.


Έτσι, παραλληλίζοντας τις έννοιες του δημόσιου χώρου και του οικείου με τις μορφές της στοάς και της αρχετυπικής μορφής κατοικίας, δημιουργήσαμε ένα κέλυφος που ιχνογραφεί την κίνηση του περαστικού, και καταλήγει σε μία γέφυρα που διασχίζει και αναδεικνύει τα αρχαία ευρήματα. Παράλληλα με αυτό το κέλυφος, αναπτύσσεται με πιο στατικό τρόπο, αλλά και καθ’ ύψος, ένα διαφορετικό σύστημα βασισμένο στην μορφή του κανάβου, που φιλοξενεί τις διάφορες δράσεις: χαλάρωση/στάση, παιχνίδι, διάβασμα/workshop, προβολή, bazaar, έκθεση.
Τα δύο συστήματα διαφέρουν τόσο σε μορφή και χρήση, όσο και σε υλικότητα: κίνηση: ξύλο, δράση και στάση: μέταλλο. Ωστόσο, συνδιαλέγονται μεταξύ τους εισχωρώντας ή διακόπτοντας το ένα το άλλο, δημιουργώντας μια ενότητα.
Κατασκευαστικά, η ξύλινη κατασκευή είτε πακτώνεται στο έδαφος και στους επικείμενους τοίχους, είτε αναρτάται από αυτούς, ενώ η σταθερότητά της επιτυγχάνεται μέσω οριζόντιων μεταλλικών στοιχείων που συνδέουν τις γωνίες.