Drapetsona, Lipasmata : Scenarios fo a post crisis landscape










#θέμα : Λιπάσματα Δραπετσώνας, Υποθέσεις για ένα τοπίο μετά την κρίση
#φοιτητές : Γροζόπουλος Δ.
#επιβλέποντες : Πάκα Α.
#χρονολογία: 2013
#μάθημα: Διπλωματική εργασία
#σχολή/τμήμα: Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών Α.Π.Θ


.υποθέσεις για ένα τοπίο μετά την κρίση





« Architecture is a political act.

All innovative architecture engages ethical issues that have profound political consequences. »


p. 134, Lebbeus Woods. Anarchitecture: architecture is a political act

Αρχικά εισάγεται η έννοια της «διεκδίκησης» του τόπου από τους κατοίκους της περιοχής και η αξιοποίηση του μέσω της αγροτικής εκμετάλλευσης του, επαναφέροντας το ιστορικό δίπολο αστικό-αγροτικό τόσο με την έννοια της χωρικής τους δομής όσο και με αυτή της οικονομικής και κοινωνικής διαστρωμάτωσης που επέρχεται μέσω του καταμερισμού της εργασίας στην εκάστοτε περίπτωση. Επανέρχεται έτσι στον τόπο, με διαφορετικό τρόπο, η παραγωγική δραστηριότητα και «επανακατακτά» το χώρο των Λιπασμάτων μέσω της δημιουργίας ενός σύγχρονου πόλου πρότυπης, πρωτογενούς αυτή τη φορά, καθετοποιημένης παραγωγικής δραστηριότητας. Επιχειρείται να ανατραπεί ο συμβολισμός που ταύτιζε την περιοχή κατά τις προηγούμενες δεκαετίες, λόγω της λειτουργίας του εργοστασίου, με ρυπογόνες δραστηριότητες και εκτεταμένη περιβαλλοντική επιβάρυνση μέσω του ολοκληρωτικού μετασχηματισμού των δραστηριοτήτων που φιλοξενούσε. Προτείνεται ουσιαστικά ένα κοινωνικό αλλά και χωρικό πείραμα μέσω της μετατροπής του χώρου σε ένα ανεξάρτητο αστικό αγροτικό πάρκο. Διατηρείται αναλλοίωτος ο κοινωνικός και ιστορικός συμβολισμός της θέσης αλλά και του ίδιου του ερειπίου, που είναι συνδεδεμένα με πολιτικές και κοινωνικές παραμέτρους, όπως η αποβιομηχάνιση, η εργατική τάξη και οι κοινωνικές διεκδικήσεις. Δημιουργείται ουσιαστικά ένας τόπος μετάβασης προς ένα διαφορετικό χωρικό, οικονομικό και κοινωνικό μοντέλο, ένας τόπος κατασκευασμένος από ανεξάρτητα άτομα και ομάδες οι οποίοι προβάλλουν σε αυτόν την πεποίθηση για την ουσιαστική μεταμόρφωση της κοινωνίας χρησιμοποιώντας τον ίδιο το χώρο ως εργαλείο για αυτή την αλλαγή. Κατασκευάζεται δηλαδή μια νέα χωρική συνθήκη, (με αναφορά στα free spaces), κατά την οποία η ανεξαρτησία και οι πρωτοβουλίες των ατόμων και ομάδων χρηστών μέσω της συνοχής και των κοινών τους αποφάσεων θα καθορίζουν κάθε φορά το παραγόμενο χωρικό αποτέλεσμα μεταλλάσσοντας το συνεχώς βάση των αναδυόμενων αναγκών και επιλογών τους. Διαμορφώνονται ουσιαστικά διαφορετικά μικροπεριβάλλοντα που έχουν σκοπό να καταστήσουν δυνατή την ανάπτυξη του πόλου ως ενιαίας ενότητας μέσα από τις επιμέρους λειτουργίες του χώρου που θα δομηθούν από το πλέγμα των χρήσεων.

.ανασυνθέτοντας (σ)το τοπίo
«Η ύπαιθρος είναι τόπος παραγωγής και έργων. Η αγροτική παραγωγή δημιουργεί προιόντα, το τοπίο είναι από μόνο του έργο. Αναδύεται από τη γη, τη γη που πλάθεται αργά αργά, δένεται εξ αρχής με τις ομάδες που την κατοικούν, με δεσμούς αμοιβαίας καθοσίωσης.»


σ. 95 Δικαίωμα στην Πόλη, χώρος και πολιτική, Henry Lefebvre

Η ανάπτυξη χλωρίδας και πανίδας και γενικότερα η συνολική ανάκαμψη της φύσης στην ευρύτερη περιοχή των Λιπασμάτων, μια κατά τα άλλα βαριά βιομηχανοποιημένη και βεβαρυμμένη έκταση, αποδεικνύουν τις πολλαπλές δυνατότητες αξιοποίησής της μέσω μιας οικολογικής πρότασης. Χωροθετούνται έτσι στο μεγαλύτερο μέρος της περιοχής, και όπου αυτό είναι δυνατό βάση του ανάγλυφου, υποπεριοχές προς καλλιέργεια και γενικότερα αγροτική αξιοποίηση. Συγκεκριμένα το 1/3 σχεδόν της έκτασης χαρακτηρίζεται ως αγροτική γη και αποδίδεται στην τοπική κοινότητα δημιουργώντας τις προϋποθέσεις εμπορικής εκμετάλλευσης της γης μέσω της διάθεσης των προϊόντων αλλά και των παραγώγων τους. Η αναλογία αυτή, όπως και το είδος της καλλιέργειας αλλά και γενικότερα η διαχείρισή της εξαρτάται από τον αριθμό των χρηστών αλλά και τις ανάγκες της παραγωγής βάση της ζήτησης και κατανάλωσης κι επομένως δεν προσδιορίζεται εξ αρχής με σαφήνεια. Ενδεικτικά η ανάπτυξη των καλλιεργειών θα μπορούσε να περιλαμβάνει σιτοβολώνες, ελαιώνες, οπωροκηπευτικά, αμπελώνες ή ακόμα και θερμοκηπιακές μονάδες ενώ η δευτερογενής επεξεργασία των προϊόντων του πρωτογενούς τομέα στεγάζεται στα υφιστάμενα κελύφη μέσω της δημιουργίας μικρών μονάδων όπως συσκευαστήρια, τυποποιητήρια, κ.α.


spolia.

Spolia: (εμφυτεύματα) λατινικός όρος που χρησιμοποιείται ήδη από την αναγέννηση και χαρακτηρίζει τα αρχιτεκτονικά τμήματα που χρησιμοποιούνται κατά την κατασκευή ενός κτηρίου ως συμπληρώματα και προέρχονται από άλλα κτήρια συνήθως προηγουμένων χρόνων.

Αναπτύσσοντας μια λογική ανακύκλωσης, στο πνεύμα μιας οικολογικής συνθετικής προσέγγισης, επιχειρείται να αξιοποιηθεί στο έπακρο το υφιστάμενο κτηριακό απόθεμα αλλά και ο εργοστασιακός εξοπλισμός. Ουσιαστικά προτείνεται η συγκομιδή των πρώτων υλών και του εναπομείναντος εξοπλισμού, που εντοπίζονται στο χώρο, και η «μεταφύτευσή» τους στο σύνολο της έκτασης -ως βιομηχανικά spolia- για τη δημιουργία ενός πάρκου μνήμης συμπληρωματικά με τον αγροτικό χαρακτήρα. Ειδικότερα, κεραμικά τούβλα και μπάζα χωρίς δευτερογενή επεξεργασία επανατοποθετούνται σε δαπεδοστρώσεις στις διάφορες πλατείες και σε τοιχία αντιστήριξης (gabilon) ενώ με δευτερογενή επεξεργασία δημιουργούνται χυτά δάπεδα τα οποία επενδύονται με άλλα υαλικά ή ξύλινα διακοσμητικά στοιχεία. Με ειδική επεξεργασία μεταποίησης κουφώματα, δοκάρια και σωληνώσεις στοιχειοθετούν τον ειδικό αστικό εξοπλισμό, όπως φωτιστικά στοιχεία, καθιστικά, σκίαστρα και πετάσματα ενώ τέλος ορισμένα «βαριά» μηχανήματα όπως μια ντιζελομηχανή, μια δεξαμενή νερού ή ένας συρόμενος γερανός, που διασώθηκαν, μεταφέρονται αυτούσια σε συγκεκριμένα σημεία του τοπίου σαν τοπόσημα.
Η συνειδητή αποσπασματική αντιμετώπιση του τοπίου με επεμβάσεις ήπιας κλίμακας εστιάζει αφενός στην ευελιξία διαχείρισης, οργάνωσης και σύνθεσης των επεμβάσεων στο πνεύμα μιας γενικότερης φιλοσοφίας οικονομίας και αφετέρου στη δημιουργία μιας ξεχωριστής εμπειρίας για τον επισκέπτη που θα του προσφέρει η ελεύθερη περιήγησή στο χώρο και η απρόσμενη «ανακάλυψη» των διαφορετικών αυτών καταστάσεων. Δημιουργούνται τελικώς 15 σημεία στάσης και πλατείες διαφορετικής κλίμακας αλλά και ένα δίκτυο τοποσήμων που αποτελούν ουσιαστικά διαφορετικά μικροπεριβάλλοντα, των οποίων ο χαρακτήρας προσδιορίζεται σε μεγάλο βαθμό από τους χρήστες αλλά και τους επισκέπτες. Έτσι προκύπτουν τελικώς οι διαφορετικές εκφάνσεις του χώρου, από το πιο αγροτικό μέχρι το αστικό, το συλλογικό μέχρι το απομονωμένο ή το παθητικό μέχρι το διαδραστικό.


#Title: Drapetsona, Lipasmata: Scenarios for a post crisis landscape
#Students: Grozopoulos D.
#Year: 2013
#Course: Diploma Thesis
#School: School of Architecture,AUTH
#Supervisor: Paka A.


Architecture as a political act.

This project is a critique on the State’s inertia for the people’s actual economic needs, living conditions as well as for the environment. The city of Drapetsona, just a few miles outside of Piraeus, was considered a case study due to its unique character. The vacant industries and large scale bare fields left from the deindustrialization and latest crisis compose a complex network of “gray zones”.



Archiving the landscape.

The landscape of Drapetsona was determined by the local industries, which had been found since 1909. Thus, the whole region had been characterized as an industrial zone, hosting the working class at the beginning of the century and later in 1922 the refugees of Greco-Turkish War. The most historical industry in Greece, established by Bodossakis, was located there until 1998. Since then most of the buildings, part of the unique industrial heritage were demolished and the rest of the site is a tabula rasa.



Spolia as a tool of subtraction

The existing buildings are maintained as ruins because of their great historic value. Their deteriorating condition allows a different approach-not the one of traditional preservation but the one of subtraction. The raw materials found inside together with demolished stone walls, broken windows, rusted steel railings and the old heavy machinery were recycled, recomposed in architectural assemblages and transplanted into the site. Spolia [form the latin spoils] is defined as the re-use of architectural elements from former buildings both for ‘ideological’ and ‘practical’ reasons, in one hand to proclaim the renovation of past glories and on the other to utilize the existing material and save energy. Finally the process results in a field of objects which they could be transformed at any time depending on the needs of the users and the material of the ongoing ruination.
   
 























No comments :

Post a Comment

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...